Eğer ip cambazı karşıya geçerken ip kopmuyorsa, ya kurduğum cümlede ya da ipin kendisinde bir sorun var demektir. Dışarıdan bakıp ipin ortalama bir insan ağırlığından fazlasını taşıyacak kadar sağlam olduğunu düşünmek doğaldır. Cambaz açısından yatıştırıcı bir tesiri var mıdır, bilmiyorum ama sağlam olduğu düşüncesi izleyici konumundaki herkesi yatıştırabilir elbette. Ancak kopmuyorsa, en olmadık yerde bağlı olduğu yerden boşalmıyorsa bir anda; sağlam ama sorunlu bir iptir o.
Cambazı olaya hiç katmıyorum. O edindiği mesleği yerine getirirken eğleniyormuş gibi yapar sadece. On yaşındayken 'söyle bakalım, polis mi olacaksın yoksa doktor olup ailene mi bakacaksın' diye soran 'baba'larının aksine 'ip cambazı olucam!' cevabını vermemiştir elbette. Ne olacağından kendisinin bile haberi olmadığından sunulan seçeneklerden birini seçip memnun etmiştir 'baba'larını muhtemelen. Zamanı gelince de açık bir çukur bulup, ya da kendine el yordamıyla bir kuyu kazıp atlamıştır içeriye. Kendi çukuruna düşmüştür neticede. Kendi hayatının figüranıdır herkes!
Tabi baba kelimesinde çoğul ek kullanırken dilim falan sürçmedi. Son birkaç akşamdır kalemin de sürçtüğünü sanmıyorum. Bu, kelimeye çoğul ekinin tamamen bilinçli olarak getirildiği anlamını taşır. Çünkü dikkatli bakınca, resmi belgelerde kaydı bulunan ve gayrı resmi bürokraside adı geçen yüzlerce baba olduğunu görebilirsiniz. Nereden, hangi açıdan baktığınla ilgili değil, yalnızca bakabilmek yeterlidir. Peki varsayılan bu 'baba'ların izinden gidersek istediğimiz yere varabilir miyiz, veya yaşamımızı yeterince iyi biri olarak sonlandırabilir miyiz, belki şirinleri de görebilir miyiz, muamma...
Çünkü cambaz karşıya geçerken ip kopmadığına göre, kimse yeterince iyi değildir. Doğal olarak kimse yeterince kötü de değildir. Bu denli açık iki kavramla ilgili naralar atıp canınızı sıkmayacağım elbette; herkes tuz katacak bir çorba bulur kendine, iyi ya da kötü, bulur, diyeceğim, o kadar. Neticede 'babalar' tabir ettiğim bu çoğul ekli kelimenin içerdikleri, tuz katılan çorbanın ateşini ayarlayan sistemle aynıdır. Bu yüzden kalkıp kaç çeşit baba vardır, hangilerinin yanaklarını sıkmalıyız, hangilerinin üzerimizde büyük etkisi vardır, gibi soruların cevaplarını aramak da değil amacım. Fakat ateş ayarı 'baba' tarafından itinayla yapılmış bir çorba ile sahiplenilip aşağıya atlanmış kuytu bir çukur arasındaki fark, ipin neden kopması gerektiğiyle ilgili bir ip ucu verebilir. Gerçi ipin ucunu verse, belki ipin kopmasına gerek kalmaz ya, neyse.
Cambaz, doktor mu polis mi, sorusuna 'hayır cambaz' cevabını verip hem kendisini hem de babalarını şaşkınlığa uğratacak ölçüde kahin olmadığına göre; en doğru cevap, verilmemiş cevaptır, diyebilirim. Hatta daha da ileriye giderek en doğru söz söylenmemiş olandır da diyebilirim: İstanbul kitap fuarında, Adam Fawer şunu söylüyor: Kitaplarım Türkiye'de, diğer ülkelere nazaran daha çok satılıyor. Bu yüzden Türkler diğer milletlerden daha zeki! Övünecek bir toplumsun, çünkü benim tarafımdan övülüyorsun! Kendini yüceltmenin en sevimli yolu, bu yüceltme işlemini yanına karşındakini de katarak yapmaktır. Gerçekten de diğerlerinden zeki olmadığımıza, ya da şöyle diyelim, diğerlerinden akıllı olmadığımıza bir kanıt bulmak için 'en doğru söz söylenmemiş sözdür' cümlesine gerek bile yok. Kendi hayatının figüranı fuarda sözünü söylemiş, olabilecek en iyi tarafından bakılmış. Ama diyelim, kendi değerlerini bilinçsizce yüceltip meydanlarda; ne için orada olduğunu bile tam olarak anlayamayan, ama baba çağırdıysa vardır bir bildiği düşüncesiyle, 'ben o'yum, ben şu'yum' un propagandasından başka birşey yapmayan Türk genci bu paragrafı okuyup 'yani biz gerizekalı mıyız?' sorusunu türetirlerse bir çeşit saptamada bulunmuş olabilirler. Konya Üniversitesinde YÖK’ü protesto eden öğrenci topluluğuna karşı olay çıkaran ülkücü topluluk ‘şehitler ölmez, vatan bölünmez’ gibi alakasız, ama tek legal protesto şeklini seçmek zorunda oldukları için, bu yolda sloganlar atarlarken, kendi saptamalarını kendileri yapamamışlar demektir.
On yaşındaki çocuk gibi başkalarının sunduğu seçenekleri benimsemekte ısrar edersen, başkalarının açtığı çukurlara düşersin. Bu yüzden işte, örneğin bir cambaz; kendi çukuruna kendisi atlayan bir figüran, karşıdan karşıya geçerken ip kopmuyorsa, bir sorun var demektir! Çünkü bu ülkede, izleyenlerin 'düşecek mi acaba, inşallah düşmez' diye endişe ettikleri her cambaz düşer! Düşme eylemini gerçekleşmesine neden olan bu endişenin kendisidir. Ve endişeye kapılıp başkalarının sahip olduğu fikirlerin ulaklığını yapan her Türk genci, bir gün kendisine 'yani biz gerizekalı mıyız?' sorusunu soracaktır. Bunu sormakla geç kalınır mı bilmem. Her cevabın arkasında görünmekten vazgeçip söylenmemiş başka bir cevap vardır; en doğru cevap, söylenmemiş olandır ne de olsa...

Mustafa Kemal babama sonsuz saygılarımla...